ÇEVRE

Mimarlar Odası'ndan "sığınak" çağrısı: "Kent belleğine sahip çıkılmalı"

TMMOB Mimarlar Odası Zonguldak İl Temsilciliği, Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne ait binanın yıkılmasının ardından ortaya çıkan ve İkinci Dünya Savaşı dönemine ait olduğu belirtilen yer altı sığınağının korunması için yetkililere ivedi çağrıda bulundu. Yapılan açıklamada, "Eğer bu bizlerin tarihsel mirası ise ilgili kurumların, yetki ve sorumluluklarını kamu yararı doğrultusunda kullanarak yapıyı korumasını umut ediyoruz" denildi

Mimarlar Odası Zonguldak İl Temsilciliği, kent merkezinde yürütülen yıkım çalışmaları sonrasında gün yüzüne çıkan tarihi sığınak girişine ilişkin yazılı bir açıklama yayımladı. Basında yer alan haberlerin yakından takip edildiği belirtilen açıklamada, yapının tarihsel geçmişi, yapım süreci ve kentsel bellekteki yerinin Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı ilgili birimlerce yerinde incelenmesi gerektiği vurgulandı.

"Savaş Yıllarının İzi, Somut Bir Kültür Varlığıdır"

Söz konusu yapının yaklaşık 80 yıldır kentsel değişimlere rağmen ayakta kalmasının ve özgünlüğünü korumasının büyük bir önem taşıdığı ifade edilen açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Bu durumda söz konusu yapı yalnızca savaş döneminin bir izi değil, aynı zamanda Zonguldak'ın toplumsal, askerî ve kentsel geçmişini yansıtan somut bir kültür varlığı niteliği taşımaktadır. Bu nedenle, yetkili kurumlar tarafından korunmasına yönelik gerekli adımların ivedilikle atılması büyük önem arz etmektedir. Çağdaş mimarlık ve koruma anlayışı, tarihî katmanları ortadan kaldırmayı değil, onları kent yaşamının bir parçası hâline getirmeyi esas almaktadır. Dünyanın birçok kentinde yer altı sığınakları ve tarihi izler, yeni yapıların tasarımına entegre edilerek hem korunmakta hem de kamusal yaşama kazandırılmaktadır."

"Kentlerin Geleceği Yalnızca Mevzuatla Değil, Vizyonla Şekillenir"

Aynı yaklaşımın Zonguldak’ta da uygulanabileceğine dikkat çekilen açıklamada, alanda yeniden yapılaşma söz konusu olsa dahi hazırlanacak mimari projenin sığınağı koruyan, görünür kılan ve erişilebilir kılan bir anlayışla ele alınması gerektiği kaydedildi.

Mevcut yasal mevzuatın parselde yapılaşmaya engel teşkil etmeyebileceği belirtilen açıklamada, kent yöneticilerine şu soru yöneltildi:

"Kentlerin geleceği yalnızca mevzuatla değil, vizyonla şekillenir. Bugün asıl sorulması gereken soru şudur: Kentin karar vericileri, yıllar sonra yeniden gün yüzüne çıkan bu önemli mirası bu kez yerinde korumayı tercih edecek midir? Zonguldak Mimarlar Odası Temsilciliği olarak yıllardır kent kimliğini oluşturan yapıların korunması için bilimsel ve mesleki sorumluluğumuz gereği mücadele verdik, bugün de çağrımızı yineliyoruz. Kentlerin hafızası, ancak onu korumaya istekli yöneticiler olduğu sürece yaşayabilir."