Zonguldak iki yıl boyunca böyle bombalandı...

Zonguldak iki yıl boyunca böyle bombalandı...

Genel 05.09.2017, 14:52 05.09.2017, 14:52
Zonguldak iki yıl boyunca böyle bombalandı...

Almanya'nın Gelsenkirchen şehrinde yaşayan Zonguldaklı Hayati Yılmaz, yaptığı araştırmaların ardından kendi bloğunda yayınladığı bir yazıda Rus savaş gemilerinin 2 yıl boyunca Zonguldak kıyılarını bombaladığını iddia etti. İşte o yazı:

1. Dünya Savaşı'nda Almanların en büyük hedeflerinden biri Asya`ya açılmaktı. Yüzyıllardır Asya`dan ticaret etme hayli kuran Avrupa, Osmanlı‘nın çok güçlü olduğu yıllarda deniz yollarını keşfetmekle başlayan, bu uğurda Macellan gibi kaptanların Dünya turunu gerçekleştirmesine sebebiyet vermesi ile başlamıştı. Asya Ticareti, İpek Yolu`nu elinde tutmak Türkler ile anlaşmayla daha rahat elde edebilmek için Asya`da yaşayan Türk bölgelerine nüfus edebilmek için Osmanlı ile iyi geçinmek hatta onlarla aynı savaşta yer almak gerekiyordu.
1 Ağustos 1914`de Almanlar Rusya`ya savaş ilan etti.
1. Dünya Savaşı sırasında 3 aylık bir tarafsızlık geçiren Osmanlı 28 Ekim 1914 gecesi Amiral Souchon komutasında ki iki Alman Gemi Geobel ve Breslau Türk Bayrağı çekerek ve Askerlerini Türk Askeri kıyafetler giydirerek Rusya`nın Sivastopol ve Odesa kentlerini bombalaması ile Rusya Osmanlıya Savaş açtı. 1914`de Enver Paşa ile çok iyi anlaşan Almanlar, Osmanlıyı savaşa sokmak için bu çareyi buldular. Zaten 93 harbinde, Berlin Anlaşması ile kaybettiğimiz Batum, Kars, Sarıkamış`ın acısı da böylelikle çıkacak, Enver Paşa ve İttihat ve Terakki`nin Turancılık (tüm Türk ırklarını birleştirme fikri )böylelikle gerçekleştirilmiş olacaktı. Daha Rusya Osmanlı`ya savaş ilan etmeden önce zaten Ağustos Ayı içinde Erzurum‘a giderek Sarıkamış Harekatı hesapları yapmıştı. Zira, Almanlar ile Enver Paşa çok önceden bu saldırıyı planladığı olasılığını doğuruyor. Daha sonra Alman Savaş Kruvazörü Goeben ve Breslau adında iki büyük gemi Osmanlı himayesine verildi ve adlarını Yavuz (geoben),Midilli ( Breslau) olarak değiştirildi.
Bu iki gemi Kardeniz‘de Rusların Filosundan kat kat güçlü olduklarından, Enver paşa Ruslara karşı savaş girişiminden hiç çekinmedi. Alman Geobel savaş gemisinin Rusya`da ki şehirleri bombalamasının ardından Rus Gemileri Zonguldak açıklarına gelip Armutcuk(Kandili) Mevkini bomba yağdırmaya başladı. 
5 Kasım 1914'te, Yalta yakınlarında, Rus Karadeniz Filosu'na ait bir grup gemi (beş savaş gemisi,3 kruvazör ve 12 destroyer) "Yevstafiy" önderliğinde bir anda, Alman savaş kruvazörü Goeben ve eşlik eden hafif zırhlısı Breslau ile karşılaşır.
Çatışma 7-10 km uzaklıktan 15 dakikadan daha kısa sürer. Yevstafiy attığı 12 inçlik ilk salvodan bir mermi Goben'in 15 cm'lik toplarından birine isabet ediyor. İsabet sonucu topun zırhlı kazamatı kısmen delinir ve atışa hazır bekletilen mühimmat alev alır. Toplam 13 mürettebat Şehit olurken, üç mürettebat ise yaralanır. Görüş şartlarının olumsuzluğu ve Rus savaş gemilerinin organizasyon bozukluğu sayesine de Goben ve Breslau kurtulabilmiştir.
Bu sırada Doğu Cephesi‘nde de Ruslarla savaş başlamış, Enver'in PLANLADIĞI Sarıkamış harakatı`na günler kalmıştı. Erzurum gezisinde eksikleri gören Enver ,İstanbul'a moralsiz dönmüş, yinede harekata yardım amacı ile İstanbul'dan 3 gemiyi Osmanlı Donanma Komutanı Amiral Wilhelm Souchon‘e haber vermeden yola çıkarmıştı. Karadeniz‘de dolasan Rusların filosunun olma ihtimalini düşünmemiş olamazdı. Daha 1 gün önce Karadeniz'de Ruslarla kapışma meydana gelmiş Yavuz ve Midilli zırhlısı zor kurtulmuştu.
Belki o günkü hava durumları oldukça sisli olduğundan bu 3 geminin Trabzon‘a kolaylıkla gidebileceğini düşünmüş olabilirdi. Trabzon Limanı`na ulaşacak gemilerde ki yardım malzemeleri (İçinde 3 keşif uçağı,,3000 asker ve çoğu Rusya'da, Türk nüfuslarının olduğu bölgede isyan çıkarmak amacı ile Teşkilat-ı Mahsusiye bağlı ajanlar, doktor ve Osmanlı subayları ile giyecek yiyecek ve Mühümmat) Erzurum‘a nakledilecekti.

Rusların Üç Aziz adını verdiği Karadeniz Filosu, özelikle Almanların Kömür stokunun bitmesi ve Almanya`dan ulaştırılması güçlükleri ile Zonguldak`tan karşılanıyordu. Bu sebeple Ruslar Zonguldak`ı bombardımana tutuyorlardı. Bu gemiler Kasım 1914 ve Mart 1916`ya kadar düzenli olarak Zonguldak Maden Ocaklarını bombalamışlardır.Bu bombardımanlar sadece Zonguldak'la sınırlı kalmamış, Şile ve Hopa arası tüm şehirlerin limanları Ruslar tarafından bombalanıyordu.
Amaç Karadeniz`de Sarıkamış Harekatı'na sevk edilecek asker ve malzemelere engel olmak, bu bölgedeki halkı korkutmak ve göçe zorlamaktı. Aynı maksatla Pontus Cetelerine ve Ermeni Tedhisinin önünü açmaktı.
(Perspectives on Ottoman studies: papers from the 18th Symposium of ..., 2. cilt)
(Bu bombalardan bir tanesi Çatalağzı'nın denize bakan kısmı olan Göçükaltı Mevkii‘nde {çeşmenin 30 metre kadar aşağı kısmı} çocukluğumuzda görmüştük. Bombanın oradan alınıp alınmadığını bilmiyorum ama bomba zamanla denize doğru akan toprağa tekrar gömülmüş olduğunu düşünüyorum. Halen orada gömülü şekilde durduğuna inanıyorum.)
Bütün bunlara rağmen Enver Paşa nedeni hala bilinmeyen bir sebep ile İstanbul'dan Malzeme dolusu 3 gemiyi yola koydu. 4 Kasım 1914`de Rusya`nın Sivastopol Limanından yola çıkan Rostislav Kruvazörü, İstanbul Boğazı açıklarına Mayın döken, Kagul Kruvazörü ve 6 destroyerden oluşan filo ile birleşerek,6 KASIM 1914`de Osmanlı Donanması'nın kömür kaynağı olan Zonguldak'ı bombaladı.
Bombardıman sonrası Rus filosu korumasız olarak İstanbul'dan Trabzon'a malzeme ve cephane taşıyan Bezm-i Alem, Mithat Paşa ve Bahr-i Ahmer yük gemilerine rastladılar. Her üç gemiyi de top ateşiyle batırdılar. Bu sırada Karadeniz'de bulunan Yavuz Zırhlısı Rus gemilerin önünü kesmeye çalıştıysa da başarılı olamadı.
3 Osmanlı taşıyıcı gemisi, Zonguldak'ın Kandilli( Armutçuk) yakınlarında 3 keşif uçağı ,aralarında Rusya`da isyan çıkartmak üzere çok sayıda ajan, Doğu Cephesinde doktor kıtlığı sebebi ile hekimler olmak üzere toplam 3 bin asker, Tıbbi malzeme, kışlık yiyecek içecek ve kıyafetler, gemi ile birlikte sulara gömüldü.
Aralarında kurtulan 203 asker, Rus gemisi Rostislav Kaptan Kazimierz Porębski tarafından esir alındı. Esirlere haber ulaştıran Enver Paşa, bu olay hakkında kimsenin konuşmaması için emir yolladı. Hatta esirleri Rusya`dan geri istememiştir. Bu 3 gemi olayı 2008`tarihine kadar kimse tarafından bilinmemekteydi.
2008 yılında MEMORIAL ŞİŞLİ HASTANESİ Kalp ve Damar Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bingür SÖNMEZ tarafından ortaya çıkarıldı.

Buna rağmen yine bu kadar detaylı bir bilgi yoktu. Çünkü, Rus gemileri tarafından batırılan 3 Osmanlı Gemisi hakkında yabancı kaynaklarda geniş yer verilirken, Osmanlı kayıtlarında bulunmamaktaydı.}

(Prof. Dr. Bingür SÖNMEZ açtığı yolda bende geniş bir araştırmaya girerek çoğunluğu Rus olmak üzere yabancı kaynaklardan bir çok ek bilgiye sahip oldum.)

11 Kasım'da Osmanlı devleti İngiltere, Fransa ve Rusya'ya savaş ilan etti. 14 Kasım günü Sultan Reşat İngiltere, Fransa ve Rusya'ya karşı Cihadı Mukaddes fetvası yayınladı.

20 Aralık‘ta Rus minelayörleri Kseniya, Aleksey, Georgyi ve Konstantin, İstanbul Boğazı için Sevastopol'dan ayrıldı. 21-22 Aralık gecesi mayın döşediler, Bunlardan birinde 370 mayın vardı. mayınları,Istanbul Boğazı ağzndan -Sivastopol kadar ve Zonguldak- İstanbul Boğazı rotasına döşediler. Bu mayınlar, Osmanlı Gemilerinin, Odessa ve Sivastopol Rus Kömür Ocaklarını bombalamasını engellemek aynı zamanda Zonguldak-İstanbul arasında ki maden taşımacılığını engellemekti. Mayınlar 165-200 metre arasında derin sulara atıldı ve Türk Mayın süpürme ekipmanları yetersizdi.

23 Aralık 1914‘de Rus Savaş Gemisi Rostislav, tekrar Zonguldak`ı bombalamak için harekete geçti. Amaç, Zonguldak Limanını kapatmaktı. Fakat bu sefer Sinop`da bulunan Yavuz ve Midilli Savaş gemileri karşılık verdi. Bu çarpışmada,3 Rus gemisi batırıldı.
Kafkasya Cephesi'nde Türk Kara Birlikleri için her şey azalıyordu. Sarıkamış felâketinden sonra, cepheden İstanbul'a dönen Enver Paşa. Kardeniz`de ki durumu hiç hesaba katmıyordu.. Deniz Kuvvetleri Bakanı Cemal Paşa, Enver Paşa‘dan aldığı emir ile Ocak 1915'ın sonuna gelindiğinde, Karadeniz yollarıyla Kafkas cephesine takviye taşımak fikrinden vazgeçmişti.
6 Şubat 1915 ,Midilli Gemisi, Batum kıyısında göründü ve limandaki Rus torpido gemilerine ateş açtı. Bu arada, Rus filosu Karadeniz'in doğusuna devriye geziyor ve Midilli, bir angajmana son vermek için yönünü Kırım'a çevirmek zorunda kalıyor. Üç küçük gemiyi, Yalta'da batırdıktan sonra İstanbul'a dönüyor.
Ruslar,8 Şubat'ta Trabzon Limanı‘na bomba atarak karşılık veriyor.
1 Mart 1915‘de,ilk kez harekete geçen yeni denizaltı Nerpa'ya dahil olan Rus filosu Zonguldak ve Ereğli limanlarına bomba attı.
Bu arada İngiliz Gemileri Çanakkale Boğazını geçmek için harekete geçmiş, Çanakkale Boğazı'nda büyük bir mücadele başlamıştı. Rus Gemileri ,18 Mart`da başarısızlıkla sonuçlanan İngilizlerin Çanakkale Savaşı'nın ardından Osmanlı‘nın dikkatini Karadeniz'e çekmek için 19`Mart`da Boğazın Karadeniz Yakasını ve Zonguldak'ı bir kez daha bombaladılar. Amiral Souchon, İstanbul Boğazı'nın bombalanmasına büyük tepki verdi. İntikam için yıkıcı bir hedef belirledi. Muavetnet-i Milliye,Yadigar-i Millet, Tasoz ve Samsun tarafında bulunan Mecidiye ve Hamidiye Kruvazörleri destek verecek, Yavuz ve Mid illi ile birlikte Rusya'nın önemli limanlarından Sevastopol ve Odessa yı tekrar bombalayacaktı.

3 Nisan 1915`de Sevastopol‘u bombaladılar, fakat Micideye ve Yavuz Kruvazörleri mayınlara denk geldi ve önemli hasar aldı.
15 Nisan 1915`de Rus filosu Zonguldak ve Ereğli'yi bombardımana tutular sonra 25 Nisan ve 2 Mayıs-4 Mayıs tarihleri arasında Boğaz'da iki çeşit santral bombardımanı yaptılar.

9 Mayıs 1915`de Ruslar ,Ereğli'ye tekrar bomba yağdırdı. Ruslar daha büyük bir bombardıman hazırlığındayken Yavuz gemisi onarıldı.

Rus filosu İstanbul ile birlikte sahil şeridindeki baskınlarını yoğunlaştırdı. Hem Yavuz hem de Midilli, Zonguldak ve Ereğli'den İstanbul'a giden kömür konvoylarına eşlik eden önemli roller oynadı.Bu bağlamda, Osmalı ve Rus filoları arasında, Haziran'da Midilli'de ,Gnevnyi'de ve Derzki'de büyük savaşlar yaşandı. 2 Haziran - yelkenli gemi Ereğli açıklarında batırıldı. 3 Haziran 1915‘de- Sakarya açıklarında Türk gemisi batırıldı. 5 Haziran - Ruslar, Sakarya'da, Zonguldak`tan yüklediği kömürü İstanbul'a taşıyan bir yelkenli gemiyi esir alarak yaktılar. Tayfası esir alındı.
5 Eylül 1915`de , Nerpa adlı denizaltı tarafından desteklenen iki Rus destroyeri Bystryi ve Pronzitelnyi, Zonguldak'tan İstanbul'a giden kömür konvoyuna saldırdı. Hamidiye ve Numune-i Hamiyet ve Muavenet-i Milliye olaya müdahale etti. Hamidiye zor durumda kalınca Yavuz zırhlısı imdada yetişti.
Temmuz 1915 ortalarında ilk akar yakıt ile çalışan Rus gemisi, Imperatritsa Maria , beş yeni destroyerle birlikte Karadeniz Filosuna katıldı. İlk operasyonunda Rus Kara Filosu , Kozlu, Zonguldak ve Ereğli'yi bombaladı. Karadeniz'deki korkunç çatışmalar 1916`da da devam etti., 8 Ocak 1916'de RUS II.Ekaterina'nın Zonguldak kıyısında bulunan Yavuz'a ateş açması üzerine çatışma çıktı. Yavuz Zırhlısı II.Ekaterina`yi geri püskürttü.
19 Şubat 1916`da - Zonguldak'ta bulunan buharlı gemi hasara uğrattılar. 10 Mart'ta Zonguldak yakınlarındaki tekerlekli römorkör tahrip edildi.
12 Mart 1916`da Zonguldak yakınlarındaki devriye gemisi "Ryusumet" tarafından başarısız bir saldırı düzenlendi.
1917 yılı, azalan bir oran olsa da, Karadeniz'in tüm bölgelerinde savaşın devam ettiğini görülüyor. 1917 Rusya devrimi de savaşı durdurmadı. Bu çarpışmalar Ateşkes ilan edilinceye kadar devam etti.
ZONGULDAK AÇIKLARINDA BATIRILAN ÜÇ GEMİMİZ
BEZM-İ ALEM NAKLİYE GEMiSi
1876 Alman yapımı bir gemi ,ilk ismi; Dresten
Bu gemi 1906 yılında Osmanlı Seyr-ül Sefain idaresi tarafından satın alındı ve donanmanın emrine bir nakliye gemisi olarak verildi. Balkan Savaşı sırasında bu gemi aktif olarak görev yaptı ve baş tarafına bir top takıldı. Fakat 1.Dünya Savaşı çıkınca bu top çıkarıldı.

Bahr-i Ahmer

Daha önce Cidde`de (Kızıl Deniz) Osmanlı Filosunda görev yapan gemidir. Zaten isim Arapçada Kızıl Deniz anlamındadır.(Osmanlı Donanması kitabından) Denize indirilme tarihi 1893. Ölçüleri 105.2 x 13.1 x 7.9 m7 321/5000
Norddeutschen Lloyd için inşa edilmiş, Bremen. 1900'de Alman Expedition Corps'ü Çin'e taşıyan gemilerden biriydi. 1911'de DARMSTADT ve OLDENBURG ile birlikte Türkiye'ye satıldı. 4527 ton yükle,6 Kasım 1914`de battı.


MİTHATPAŞA GEMİSİ

Osmanlı Taşıt / Depit gemisi olarak geçiyor, hakkında detaylı bir bilgi yok. Osmanlı‘nın 1914`de diğer taşıt gemileri; Malakof sınıfı (Malakof ve Kars), Cidde, Hüdeyde, Marmara, Mekke, Dolmabahçe, Bezm-i Alem, Tirimüjgan, Eser-i Cedid, Kosova, Mithat Paşa sınıfı (Mithat Paşa ve Reşit Paşa), Plevne, Urla, Nara, Mahmut Şevket Paşa, Trabzon, Samsun

Yorumlar (0)
19
açık
Namaz Vakti 17 Eylül 2021
İmsak 05:01
Güneş 06:28
Öğle 12:52
İkindi 16:21
Akşam 19:07
Yatsı 20:28
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 4 10
2. Trabzonspor 4 10
3. Fenerbahçe 4 10
4. Konyaspor 4 10
5. Galatasaray 4 8
6. Hatayspor 4 7
7. Karagümrük 4 7
8. Kayserispor 4 7
9. Altay 4 6
10. Malatyaspor 4 6
11. Alanyaspor 4 6
12. Göztepe 4 5
13. Kasımpaşa 4 5
14. Gaziantep FK 4 4
15. Antalyaspor 4 4
16. Sivasspor 4 2
17. Adana Demirspor 4 2
18. Rizespor 4 1
19. Başakşehir 4 0
20. Giresunspor 4 0
Takımlar O P
1. Ümraniye 5 15
2. Eyüpspor 5 12
3. Ankaragücü 5 11
4. Tuzlaspor 4 10
5. Manisa FK 5 9
6. Erzurumspor 5 9
7. Kocaelispor 5 7
8. Boluspor 4 6
9. Samsunspor 4 6
10. Bandırmaspor 5 6
11. Denizlispor 5 6
12. Menemenspor 5 6
13. Adanaspor 5 5
14. Bursaspor 5 4
15. Ankara Keçiörengücü 5 4
16. Altınordu 5 4
17. Gençlerbirliği 5 4
18. İstanbulspor 4 3
19. Balıkesirspor 4 3
Takımlar O P
1. M. United 4 10
2. Chelsea 4 10
3. Liverpool 4 10
4. Everton 4 10
5. Man City 4 9
6. Brighton 4 9
7. Tottenham 4 9
8. West Ham 4 8
9. Leicester City 4 6
10. Brentford 4 5
11. Crystal Palace 4 5
12. Aston Villa 4 4
13. Wolverhampton 4 3
14. Southampton 4 3
15. Watford 4 3
16. Arsenal 4 3
17. Leeds United 4 2
18. Burnley 4 1
19. Newcastle 4 1
20. Norwich City 4 0
Takımlar O P
1. Real Madrid 4 10
2. Valencia 4 10
3. Atletico Madrid 4 10
4. Real Sociedad 4 9
5. Athletic Bilbao 4 8
6. Sevilla 3 7
7. Barcelona 3 7
8. Mallorca 4 7
9. Real Betis 4 5
10. Elche 4 5
11. Osasuna 4 5
12. Rayo Vallecano 4 4
13. Villarreal 3 3
14. Levante 4 3
15. Espanyol 4 2
16. Cádiz 4 2
17. Granada 4 2
18. Celta de Vigo 4 1
19. Getafe 4 0
20. Deportivo Alaves 3 0