Zonguldak Basın Tarihi ve İlkleri...

Genel 09.01.2019, 19:22 09.01.2019, 19:25
Zonguldak Basın Tarihi ve İlkleri...

ZONGULDAK'IN İLK GAZETESİ…

Bilindiği gibi, Zonguldak kömür havzasının, dolayısıyla Zonguldak kentinin tarihi, kömür damarlarından birine vurulan bir kazma darbesi ile başlar. Zonguldak'ta gazeteciliğin ve matbaacılığın tarihi ise Tâhir Karauğuz ile başlamıştır. Karauğuz, Zonguldak’ta gazeteciliğe ilk adımı atarak bu kentin ilk gazetesi "Zonguldak"ı yayımlayan ve "Karaelmas" adını ilk kullanan kişidir.
Zonguldak'ın, yıllardan beri yurdumuzun sanayi merkezlerinden biri olmasının yanısıra diğer bir özelliği de, özellikle 1930'lu, 40'lı ve 50'li yıllarda çok canlı bir sosyal ve kültürel ortama sahip olmasıdır. Zonguldak’ta bu ortamın temellerini atan ve gelişmesinde büyük katkıları olan kişilerin başında Tâhir Karauğuz gelir. Şimdi büyük bir kısmı hayatta olmasa da, o günleri yaşayanlar, Karauğuz'un, nerdeyse tüm ömrünü, Zonguldak'ın kültürel ve sosyal yaşamına adadığını bilirler.

23 MART 1923: ZONGULDAK'IN İLK GAZETESİ YAYIMLANIYOR…

Ankara Hükümeti tarafından, Zonguldak'a, İstihbarat Subayı ve Müdürü olarak atanan Karauğuz'un aklından, asıl tutkusu olan gazetecilik hiç bir zaman çıkmamıştı. O günlerde hızlı bir gelişim gösteren Zonguldak'ta henüz bir gazete bile yoktu. Zonguldak'ta bir "ilk"e imza atma, yepyeni bir gazete çıkarma hevesi ve heyecanı tüm benliğini kaplamıştı. İstihbarat işlerini de yürütmekte oluşu, habercilik açısından ona bir avantaj sağlayacaktı. Büyük çabalarla ve dayısı Maksut Çivi’nin katkılarıyla, Zonguldak'ın ilk matbaasını, “Zonguldak Karaelmas Yazım ve Basımevi” adıyla, dayısının “69 no.lu Boyacıoğlu maden ocağında” kurdu. Cumhuriyet'in ilânından yedi ay önce, 23 Mart 1923 tarihinde, “Zonguldak”gazetesinin ilk sayısı bu basımevinde basıldı.

Zonguldak'ın ilk gazetesi olarak Türk Basın Tarihi'nde yerini alan bu gazetenin yaşamı 1923-1953 yılları arasında tam 30 yıl sürmüştür.
Yayımlandığı sürece Zonguldak kömür havzasının bir organı olma özelliğini sürdüren gazetede, daha ilk sayısından itibaren, Zonguldak Kaymakamı Ahmet Cevdet Bey'in, kömür havzamızın gelişimi ile ilgili yazıları sürekli olarak yayımlanmaya başladı. Bu yazılara, kömür havzamızın ilk tarih kitabı da denilebilir.
Diğer taraftan, gazetenin şiir ve sanat sayfalarında, Zonguldak halkına kültürel bir ortam sunulmaya çalışılıyordu. Orhan Şaik (Gökyay) ve Behçet Kemal (Çağlar)'ın ilk şiirleri Zonguldak gazetesinde yayımlandı. Zonguldak gazetesi, uzun yıllar, Zonguldak'ın ilk ve tek gazetesi olma özelliğini sürdürdü. Sonraki yıllarda, Zonguldak basını ve matbaacılığını oluşturan bir çok değer, Zonguldak gazetesi bünyesinden yetişmiştir.

ZONGULDAK’TA İLKLER…

Karauğuz, Zonguldak’da bir çok “ilk”e imza atan ve bir çok “ilk”in önderliğini yapan kişiydi. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

İlk öztürkçe dua: “Alemdar” olayı şehitleri için, 28 Ocak 1921 (Karauğuz'un hazırladığı dua metnini Müftü İbrahim Hakkı Akça okumuştu).
“Karaelmas” adının ilk kullanılışı: Aralık 1922 (“Karaelmas” dergisinin ruhsatında).
İlk gazete: “Zonguldak”, 23 Mart 1923.
İlk matbaa: “Zonguldak Karaelmas Basımevi”, 13 Aralık 1923.
“Uzun Mehmet Günü”nün İlk Kutlanışı: 8 Kasım 1932.
İlk kitap: “Öz Türk Adları Kılavuzu”, 1935.
“Zonguldak”ın Kurtuluş Günü”nün İlk Kutlanışı: 21 Haziran 1936.
İlk “Zonguldak Kılavuzu-Telefon Rehberi” Kitabı: 1936-1937.
İlk Resim Sergisi, 1937.
İlk Anma Töreni: Abdülhak Hâmid için, 5 Şubat 1937.
İlk dergi: “Karaelmas”, 13 Nisan 1938.
İlk “Şiir Günü”: 29 Mayıs 1949.
Safranbolu ve Karabük'ün ilk gazetesi: "Safranbolu-Karabük", 7 Temmuz 1951.
Amasra'nın Cumhuriyet tarihindeki ilk gazetesi: "Amasra": 27 Temmuz 1952.
Amasra'da ilk müze, 1955.
Çatalağzı-Işıkveren'in ilk gazetesi: "Işıkveren", 13 Mart 1956.
Amasra'nın Fethi'nin ilk kutlanışı: 30 Temmuz 1961.

Alıntı: Yüksel Yıldırım
Zonguldak Nostalji

Yorumlar (0)
3
kapalı
Puan Durumu
Takımlar O P
1. MANİSA FUTBOL KULÜBÜ 18 48
2. HEKİMOĞLU TRABZON 18 37
3. ANAGOLD 24ERZİNCANSPOR 18 36
4. SARIYER 18 35
5. UŞAK SPOR A.Ş. 18 33
6. KOCAELİSPOR 18 32
7. AMED SPORTİF FAALİYETLER 18 28
8. ÇORUM FK 18 26
9. ANKARA DEMİRSPOR 18 25
10. AFJET AFYONSPOR 17 24
11. KAHRAMANMARAŞSPOR A.Ş. 18 23
12. SANCAKTEPE FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 17 21
13. İNEGÖLSPOR 18 18
14. ZONGULDAK KÖMÜRSPOR A.Ş. 18 17
15. ERGENE VELİMEŞE SPOR 18 14
16. NİĞDE ANADOLU FK 17 12
17. HACETTEPE SPOR 18 9
18. GÜMÜŞHANESPOR 18 9
19. ŞANLIURFASPOR 17 5
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Hatayspor 19 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 18 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Rizespor 19 24
13. Sivasspor 18 23
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 18 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. Leicester City 19 38
2. M. United 18 37
3. Man City 17 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Sevilla 18 33
5. Villarreal 18 32
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 18 27
8. Cádiz 19 24
9. Celta de Vigo 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 18 22
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12