AYM'den önemli maden cinayetleri kararı

AYM'den önemli maden cinayetleri kararı

Genel 12.06.2018, 11:30 12.06.2018, 11:30
AYM'den  önemli maden cinayetleri kararı

Türkiye Taşkömürü Kurumuna (TTK) bağlı bir Zonguldak Kozlu taşkömürü işletmesinde 7 Ocak 2013'te meydana gelen degaj (ani gaz ve kömür püskürmesi) ve metan gazı zehirlenmesi sonucu 8 işçi hayatını kaybetti.

Hayatını kaybedenlerin aileleri, madende sorumlulukları olan yetkililer hakkında suç duyurusunda bulundu.

Soruşturma kapsamında dönemin TTK Genel Müdürü ve beş yönetim kurulu üyesi hakkında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından soruşturma izni talebinde bulunuldu. Ancak Bakanlık soruşturma izni vermedi, buna yapılan itiraz ise bölge idare mahkemesince reddedildi.

Aileler son çare olarak Anayasa Mahkemesi (AYM)'ne "Maden Kazası Sonucu Meydana Gelen Ölüm Olayına İlişkin Etkili Ceza Soruşturması Yapılmaması Nedeniyle Yaşam Hakkının İhlal Edilmesi" gerekçesiyle bireysel başvuruda bulundu.

Aileler AYM'ye yaptıkları başvurularında, bilirkişi raporlarında TTK Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerine açıkça kusur izafe edilmesine rağmen soruşturma izni verilmemesi ve bu karara karşı yapılan itirazın gerekçesiz bir şekilde reddedilmesi nedeniyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğini belirttiler.

BİLİRKİŞİ RAPORUNDA NE YAZIYOR

AYM verdiği kararda olayla ilgili hazırlanan bilirkişi raporuna da yer verdi. Raporda olayın yaşandığı madenle ilgili şu tespitler yer aldı:

- Kaza tarihinde iş yerinde iş güvenliği uzmanı bulundurulmadı. İş güvenliği uzmanı çalıştırılmadığı için kapsamlı bir sağlık ve güvenlik dokümanı hazırlanmadı. Bu uzman kazadan sonra iş başı yaptırıldı.

- Kaza öncesinde yapılan ateşleme arına 200 metreden daha yakın bir uzaklıkta, 95 metre mesafede yapıldı. Halbuki bu ateşleme 200 metre uzakta olması gerekiyordu. Ateşleme mahali gerçekten 200 metrede ve ateşleme sırasında işçiler de mahalde korunuyor olsalardı, muhtemeldir ki ölen olmayacaktı.

- Türkiye Taşkömürü Kurumu Ani Gaz ve Kömür Püskürmesi (Degajlara) Olaylarına Karşı Alınacak Emniyet Tedbirleri Yönergesi'nin 7. maddesinde ateşlemeden etkilenebilecek yerde 3 kişiden fazla kimse bulundurulmayacağı belirtilmesine rağmen dokuz kişi vardı.

- Ani degaj riski taşıyan arınlardaki patlatmalarda gecikmeli kapsül kullanımı yasak olmasına rağmen gecikmeli kapsül kullanıldı.

- Denetimlerde saptanan eksikler için yükleniciye yaptırım uygulanmadığı gibi eksikliklerin giderilip giderilmediğini takip etmeye özen gösterilmedi.

- Degaj olasılığı algılanamadığı için degaja meyilli bir kesimde uygulanması gereken önlemlerin hiçbirine başvurulmamıştır. Degaj olasılığının fark edilmemiş olmasına sahada işi görevlendirdiği Yapı Denetim Grubu çalışanlarının riski algılayacak, değerlendirecek ve çalışmaları ona göre yönlendirecek bilgi, birikim, eğitim ve tecrübelerinin olmaması yol açmıştır.

- Kazanın meydana geldiği sırada yapılmakta olan iş, kömür üretiminin ayrılmaz unsuru ve TTK'nın asli işidir. İşin verildiği yüklenici ise TTK'dan daha uzman olmayıp teknolojik olarak farklı bir donanıma da sahip değildir.

- İşin ihale edilmesi sırasında bilgi, beceri, donanım, personel ve tecrübe gibi hususlar değerlendirilmemiştir. Yüklenici firmanın anılan işe yönelik bir tecrübesi bulunmamaktadır.

- Alt işverene verilen iş, asıl işverenin uzmanlık alanına girip işin verildiği şirketin bu iş konusunda bir uzmanlığı bulunmamaktadır.

TTK YÖNETİCİLERİ ASLİ KUSURLU

Bilirkişi raporunda kusur durumlarına ilişkin olarak, işi ihaleye çıkaran ve sözleşmede imzası bulunan TTK Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu üyeleri ile TTK Kozlu İşletme Müessesesi yöneticilerinin kusur ve sorumluluklarının bulunduğu, yüklenici firma yöneticilerinin asli kusurlu olduğu, teknik nezaretçi, vardiya mühendisleri, sondör ve barutçunun sorumluluklarının bulunduğu kanaatine varılmıştır.

"ETKİLİ BİR CEZA SORUŞTURMASI YÜRÜTÜLMESİNİ GEREKTİRİR"

AYM verdiği kararda, "eylem kasıtlı olmasa dahi ölüm olayı kamu makamlarının muhakeme hatası, dikkatsizliği aşan bir kusuru sonucu meydana gelmiş ise mutlaka etkili bir ceza soruşturması yürütülmesini gerektirir" dedi.

"DEVLETİN GEREKLİ TEDBİRLERİ ALMASI BİR ZORUNLULUKTUR"

Kararında "Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar yönünden başvurunun başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğunu" belirten AYM ayrıca şunları kaydetti:

"Kömür madeni işletme işi, bu işte çalışanların yaşamı ile vücut bütünlüğü bakımından birtakım riskler içermesi sebebiyle tehlikeli bir faaliyettir. Bu tür işlerde, yaşamı koruma yükümlülüğü kapsamında, ölüm ve yaralanma olaylarının önüne geçilmesi için devletin gerekli tedbirleri alması bir zorunluluktur.

Somut olayda soruşturma izni verilmemesi kararının bilirkişi raporunda belirtilen kusur ile degaj/püskürme olayı arasında bire bir illiyet bağı bulunmadığı yönündeki tespite dayandırıldığı anlaşılmaktadır.

Yaşam hakkı kapsamında devletin sahip olduğu etkili soruşturma yükümlülüğü, sorumluların belirlenmesini ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlayabilecek bir ceza soruşturması yürütülmesini gerektirmektedir. Kamu makamlarının bilirkişi raporları ile tespit edilen kusurlu davranışlarının bulunduğu somut olayda, tespit edilen kusur ile gerçekleşen netice arasında ceza hukuku anlamında bir illiyet bağı bulunup bulunmadığının ilgili idare kurullarınca karara bağlanarak adli sürecin sona erdirilmesi etkili soruşturma ilkeleriyle bağdaşmamaktadır.

Anayasa Mahkemesi, açıklanan gerekçelerle, Anayasa'nın 17. maddesinde güvence altına alınan yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar vermiştir."

 
Yorumlar (0)
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. MANİSA FUTBOL KULÜBÜ 18 48
2. HEKİMOĞLU TRABZON 18 37
3. ANAGOLD 24ERZİNCANSPOR 18 36
4. SARIYER 18 35
5. UŞAK SPOR A.Ş. 18 33
6. KOCAELİSPOR 18 32
7. AMED SPORTİF FAALİYETLER 18 28
8. AFJET AFYONSPOR 18 27
9. ÇORUM FK 18 26
10. ANKARA DEMİRSPOR 18 25
11. KAHRAMANMARAŞSPOR A.Ş. 18 23
12. SANCAKTEPE FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 18 22
13. İNEGÖLSPOR 18 18
14. ZONGULDAK KÖMÜRSPOR A.Ş. 18 17
15. ERGENE VELİMEŞE SPOR 18 14
16. NİĞDE ANADOLU FK 18 13
17. HACETTEPE SPOR 18 9
18. GÜMÜŞHANESPOR 18 9
19. ŞANLIURFASPOR 18 5
Takımlar O P
1. Beşiktaş 20 44
2. Galatasaray 20 39
3. Fenerbahçe 19 39
4. Gaziantep FK 20 35
5. Trabzonspor 20 33
6. Hatayspor 20 32
7. Alanyaspor 19 31
8. Karagümrük 20 30
9. Malatyaspor 20 27
10. Antalyaspor 20 26
11. Göztepe 20 25
12. Rizespor 20 25
13. Sivasspor 19 24
14. Başakşehir 20 24
15. Konyaspor 20 23
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 20 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 20 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 18 38
2. Samsunspor 18 36
3. İstanbulspor 17 34
4. Altay 18 32
5. Adana Demirspor 18 31
6. Ankara Keçiörengücü 18 31
7. Bursaspor 18 30
8. Tuzlaspor 18 30
9. Altınordu 17 28
10. Bandırmaspor 18 27
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 18 20
13. Boluspor 18 19
14. Akhisar Bld.Spor 18 16
15. Menemen Belediyespor 17 16
16. Balıkesirspor 18 16
17. Ankaraspor 18 10
18. Eskişehirspor 18 4
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Aston Villa 17 29
9. Chelsea 19 29
10. Southampton 18 29
11. Arsenal 19 27
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Burnley 18 19
16. Newcastle 19 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 18 47
2. Real Madrid 19 40
3. Barcelona 19 37
4. Sevilla 19 36
5. Villarreal 20 34
6. Real Sociedad 20 31
7. Granada 20 28
8. Real Betis 20 27
9. Celta de Vigo 20 24
10. Cádiz 20 24
11. Levante 19 23
12. Getafe 18 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 20 20
15. Eibar 20 20
16. Real Valladolid 20 20
17. Osasuna 20 19
18. Deportivo Alaves 20 18
19. Elche 18 17
20. Huesca 20 13