Atatürk ve İnönü Heykelleri…

Genel 29.05.2019, 11:25 29.05.2019, 11:28
Atatürk ve İnönü Heykelleri…

Atatürk, şahlanmış bir at üzerinde, mareşal üniforması ve sırtında peleriniyle, dimdik oturur biçimde betimlenmiştir. Sol eli ile atın dizginlerini sıkıca kavramıştır. Sağ eli pantolonunun cep hizasında durmaktadır. Duruşu ve giysisi ile Atatürk'ün, bu anıtta, zafer kazanmış kumandan kimliğini taşıdığı söylenebilir. Beyaz mermer kaide üzerine bronz’dan yapılan heykelin kaide inşası 23 Mayıs 1946 tarihinde, düzenlenen bir törenle Vali tarafından ilk harcın konmasıyla başlamıştır. Anıt kaide ve heykel olmak üzere iki bölümden oluşur.

İLK HEYKEL GİRİŞİMİ…

Zonguldak’ta Atatürk heykelinin yapılması için ilk olarak Alman heykeltıraş 
Profesör Jozef Thorak ile görüşülmüş ve Thorak bu amaçla 21 Haziran 1937 yanında ressamı ile Zonguldak’a gelerek Atatürk heykelinin yerini belirlemiştir. 
Zonguldak belediye başkanı ve valisini de ziyaret eden Thorak ve yanındakiler 
Zonguldak’ın çeşitli yerlerini de görmüş, Kozlu ve Üzülmez maden bölgelerini de ziyaret etmişlerdir. Bu gezi sonucunda Atatürk heykelinin Memleket hastanesi önünde ve deniz karşısında bulunan alana dikilmesi uygun görülmüştür. Thorak, heykel sahasını eni ve boyu yüz metre ve heykel kaidesi on, heykel kısmı yirmi metre yükseklikte olacak şekilde tasarlamıştır. Aynı gün içinde etütlerini bitirerek 
İstanbul’a dönen Thorak, Atatürk heykelinin açılışının demir yolunun Zonguldak’a kavuştuğu gün olmasını kararlaştırmıştır. Ancak, Thorak’ın Zonguldak’ta heykel 
yapma projesi yaşama geçememiştir.

ATATÜRK VE İNÖNÜ HEYKELLERİ

1947 yılında, Vilayet binası önündeki Zonguldak Cumhuriyet meydanına dikilen Atatürk heykeli ve Halkevi meydanına dikilen İnönü heykellerinin, Profesör Zühdü Müridoğlu ve yardımcısı Ali Hadi Bara tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
28 Mayıs 1946’da, şimdiki yerine taşınmadan önce eski vilayet binası önü Cumhuriyet meydanında, halk, memur, asker, belediye, halkevi mensupları, EKİ genel müdür ve memurları, il içindeki resmi özel esnaf kurumları, hayır dernekleri, bütün okul öğretmen ve öğrencilerinin hazır bulunduğu törende dönemin Vali Halid Aksoy tarafından temel atma töreni gerçekleştirilmiş ve 1947’de her iki heykel halkın ve resmi erkanın huzurunda törenlerle açılmıştır.

Zonguldak Atlı Atatürk Heykeli, Zühtü Müridoğlu ve Ali Hadi Bara’nın birlikte gerçekleştirdikleri ilk heykel değildir. Türk sanatçılara anıt uygulamaları 
konusunda şans tanınmamasından yakınan Müridoğlu ve Bara, Zonguldak Atlı 
Atatürk ve İnönü heykellerinden iki yıl önce, İstanbul’da tam anlamıyla bir 
“meydan heykeli”ne imzalarını atmışlardır.

Valilik binasının yıkılıp yenisinin inşa edildiği 1990 yılından sonra Atlı Atatürk Heykeli şimdiki yerine taşınmış, İnönü heykelinin yeri değişmemiştir…

Zühdü Müridoğlu kimdir: 
(1906-1992). Türk heykeltıraş. İstanbul'da doğdu. Sanayi-i Nefise Mektebi'nde heykel eğitimi aldı. Paris'te Collarossi Akademisi'ndeki Marcel Gimond atölyesinde çalıştı. Samsun Lisesi'nde öğretmenlik, Arkeoloji Müzesi'nde heykeltıraşlık yaptı. Bir yıl süreyle Ankara Üniversitesi Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenlik yaptı. Daha sonra Akademi'nin öğretim üyesi oldu. 1969'da profesör oldu. 1974'te de emekliye ayrıldı. Ali Hadi Bara ile Beşiktaş'taki Barbaros Anıtı'nı, Zonguldak'taki atlı Atatürk ve İnönü heykelini o yaptı. Anıtkabir'deki kabartmalar, Büyükada'daki, Sivas'taki, Muş'taki, Eyüp'teki Atatürk heykelleri de onun yapıtlarıdır. Yurt içinden ve dışından çok sayıda ödül almıştır. 1979'ta Simavi Ödülü'nü aldı. Çok sayıda sergi açmıştır. Birçok yapıtı İstanbul Resim ve Heykel Müzesi'nde sergilenmektedir.

Ali Hadi Bara kimdir: 
(1906-1971)9 Eylül 1906’da Tahran’da doğdu. 1923 yılında Sanayi-i Nefise Mekteb-i Âlisi’ne kaydolan sanatçı, bir ay sonra buradan kaydını almıştır. Okulu bıraktıktan sonra, demiryollarına memur olarak girdi. Bu görevini 3 yıl sürdürdükten sonra 1925 yılında sınavları başararak tekrar Akademi’ye kaydoldu. 1927 yılında açılan Avrupa Bursu yarışmasını kazanarak Paris’e gitti. Önce Julian Akademisi’nde Bouchard’dan, daha sonra da o yıllarda geniş ün sahibi olan Despiau’dan özel dersler aldı. 1930’da yurda döndü. Bir süre kütüphane memurluğu yaptıktan sonra 1932 yılında heykel öğretmenliğine başladı. 1941 - 1943 yılları arasında Zühtü Müridoğlu ile birlikte, içlerinde Zonguldak Atatürk ve İnönü heykelleri olmak üzere bir çok esere imza attı.
Paris’e gidişine kadar figüre ve doğaya bağlı kalan sanatçı, Avrupa’da görmüş olduğu non-figüratif (soyut) sanat anlayışından oldukça etkilenmiş ve yurda döndükten sonra figüratif çalışma yapmamıştır. 1950 yılında tekrar Akademi’de göreve başlayan sanatçı, 30 Ağustos 1971 yılında vefat etmiştir.

Alıntı: Yüksel Yıldırım
Zonguldak Nostalji

Kaynak: ELMAS TV
Yorumlar (0)
15
açık
Namaz Vakti 13 Haziran 2021
İmsak 03:10
Güneş 05:12
Öğle 12:58
İkindi 16:59
Akşam 20:34
Yatsı 22:27
Puan Durumu
Takımlar O P
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30