Kültür Sanat

Gazeteci, Şair, İbrahim Tığ, 78 yıl sonra bir Devrek türküsünü gün yüzüne çıkardı

Gazeteci, şair ve yazar İbrahim Tığ, Muzaffer Sarısözen’in 1948 yılında Devrek’ten derlediği bir türküye ve ses kaydına ulaştı.

Maarif Vekilliği tarafından Batı Karadeniz Bölgesine gönderilen Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen ve teknisyen Rıza Yetişen’den oluşan Derleme Heyeti Devrek’te iki gün (26-27 Temmuz 1948) derleme çalışması yaptı ve 1’i gırnata havası olmak üzere toplam 11 türkü derlemesi yaptı.

İbrahim Tığ, Devrek’te Muzaffer Sarısözen tarafından derlenen ve kaynak kişisi Hüseyin Hayri Tunçel olan “Sevgiliye / Onbeş Kişi Olalım” adlı türkünün ses kaydına ve derleme fişine ulaştı.

Türkünün sözleri şöyle:

SEVGİLİYE: ON BEŞ KİŞİ OLALIM

Yöre: Devrek

Derleyen: Muzaffer Sarısözen, Halil Bedii Yönetken, Rıza Yetişen

Kaynak Kişi: Hayri Tunçel

Derleme Tarihi: 26.7.1948

On beş kişi olalım

Yol üstünde duralım

Nişanlının elinden (A canım)

Sevgiliyi alalım

Haydi yavrum kaçalım

Koca dağı aşalım

Her yanımız sarıldı (A canım)

Biz nasıl gavuşalım

Sözkonusu türküyü notaya alan TRT İzmir Radyosu Türk halk müziği ses sanatçısı Doç. Dr. Hüseyin Yaltırık şu değerlendirmeyi yaptı: “Devrek türkülerini çok yakından bilen ve notaya alan birisi olarak bu türkü de yine başka bir Devrek türküsü olan ‘Alaylı İzzet Mehmet Paşa’ türküsü gibi hem uzun hava hem de kırık hava özelliğini taşıyor. Bu özelliğiyle Devrek türkülerinin sınıflandırılmasında usül özelliğinden dolayı bu türkü karma havadır”

İbrahim Tığ da yaptığı açıklamada, “Devrek türkülerini günyüzüne çıkarmayı sürdürüyoruz. Türkülerimizin unutulmaması, gelecek kuşaklara aktarılması ve kalıcılığını sağlamak amacıyla yaptığımız çalışmalarımızda 1948 tarihli bir türkümüzü daha gün yüzüne çıkarmanın mutluluğunu yaşıyoruz. Bana bu çalışmalarımda yardımcı olan Prof. Dr. Cenk Güray ve Doç. Dr. Hüseyin Yaltırık hocalarıma çok teşekkür ediyorum” dedi.

1948 YILI DERLEME GEZİSİ VE ZONGULDAK

Ankara Devlet Konservatuarı’nın on ikinci derleme çalışması 1948 yılında Bolu, Kastamonu, Sinop, Zonguldak illerinde yapıldı ve bu bölgeden ve 318 ezgi derlendi.

Derleme heyeti, Halil Bedii Yönetken, Muzaffer Sarısözen ve teknisyen Rıza Yetişen’den oluşuyordu. Çalışmaya 4 Temmuz 1948 tarihinde Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinden başlanıldı. Heyet, 20-21 Temmuz günleri Zonguldak’ın Safranbolu (20-21 Temmuz), Bartın (23-24 Temmuz) ve Devrek (26-27 Temmuz) ilçelerinde çalışmalarını sürdürdü.

Bu çalışmalar sonucunda, Safranbolu’dan 19, Bartın’dan 27 ve Devrek’ten de 1’i gırnata havası olmak üzere toplam 11 türkü derlendi.

Sarısözen Hoca'nın kendi el yazması olarak kayıtlara giren Devrek türküleri şunlar: Çam Dibinde Yatan Ayşem (1521, a-4), Köprünün Altı Diken (1524, b-4), Aynaya Oturmuş (1529, b-3), Hoppala Yavrum Yaz Geldi (1557,b-4), Kürdün Kızı (1551, a-3), Ereğli’nin Yolları (1557, b-2), Kız Güllü (1558, a-2), Sevgili (1557, b-3), Hacelâ (1558, a-3), Ayangacı/Kaçakçı (1557, b-1) ve Gırnata Havası (1558, a-1).

Büyük üstat Muzaffer Sarısözen iki gün kaldığı Devrek’te (kendi el yazısıyla), Hayri Tunçel, Mustafa Alagöz, Fahri Tunçel, Yaşar Çakıl ve Muzaffer Hançer ile görüştüğünü belirtmiştir. Devrek’ten derlediği 10 türkü ve bir oyun havasının da Nizamlar, Yılancakuz köyleri ile Devrek merkezden derlediğini de kayıt altına almıştır.

SEVGİLİYE: ON BEŞ KİŞİ OLALIM

Yöre: Devrek

Derleyen: Muzaffer Sarısözen, Halil Bedii Yönetken, Rıza Yetişen

Kaynak Kişi: Hayri Tunçel

Derleme Tarihi: 26.7.1948

On beş kişi olalım

Yol üstünde duralım

Nişanlının elinden (A canım)

Sevgiliyi alalım

Haydi yavrum kaçalım

Kocadağ'ı aşalım

Her yanımız sarıldı (A canım)

Biz nasıl gavuşalım

Sevgiliye