06.08.2019, 21:00

Basın Özgürlüğü ve Etik

Basın özgürlüğü demokrasinin ayrılmaz bir parçasıdır. Bu özgürlük evrensel gazetecilik ilkelerine uygun olarak kullanıldığında, gerçekleştirilen dürüst, adil ve tarafsız haberlerle kamu adına denetim görevi sağlanmış olur. Habercilik bu çerçevede gerçekleştirildiğinde basın, yetkililerin, yöneticilerin ve karar vericilerin en önemli dostu olarak görülmelidir. Çünkü yönetilen kurum veya bölgenin ölçeği büyüdükçe her detaya hakim olabilmek imkansızlaşır. İşte bu noktada basın, yönetici ve karar vericilerin gözü kulağı işlevini görür ve varsa eksikliklerin ya da hataların düzeltilmesine olanak tanır.

Bununla birlikte habercilik ticari kaygılar ya da kişisel hırslarla yapılmaya başlandığında, gelir elde ettiğiniz kişi ya da kurumlarla ilgili olumsuz haberleri sümen altı edip, gelir elde edemediğiniz kişi ya da kurumların üstüne üstüne gidip zamanlı zamansız en küçük detaylar bile abartarak verilmeye başlandığında, habercilik yerini şantaja bırakmış olur. Şantaj da basın ahlakına (etiğine) aykırı olduğu gibi, aynı zamanda suç sınıfına da girebilir. Bu noktada http://medyaetikkurulu.org/wordpress/index.php/gazetecilik-meslek-ilkeleri/ sayfasından erişebileceğiniz Evrensel Gazeticilik İlkelerin’nin bazı maddelerini dikkatinize sunmak isterim:

Madde 1: Gazetecinin temel görevi, gerçekleri nesnel bir biçimde, çarpıtmadan, sansürlemeden aktarmaktır.

Madde 4. Basın yayın organları masumiyet karinesine saygılı olmalı, suçluluğu yargı kararıyla sabit olmadıkça herhangi bir kişiyi suçlu ilan edecek yayın yapmaktan kaçınmalıdır. Yargı süreci devam eden davalarda iddialar ve savunmalar adil ve dengeli biçimde aktarılmalıdır.

Madde 10. Hastanelerde araştırmalar yapan, bilgi ve görüntü almaya çalışan gazeteci, kimliğini belirtmeli ve girilmesi yasak bölümlere ancak yetkililerin izniyle girmelidir. Yetkili kişinin ve hastanın (onun izin veremeyecek durumda olması durumunda yakınının) izni olmaksızın, hastane ve benzeri kurumlarda hiçbir yolla ses ve görüntü alınmamalıdır.

Madde 19. Habere konu edilen veya edilmesi düşünülen kişi ve kurumlardan, hediye, maddi çıkar veya ayrıcalık kabul edilmemelidir.

Madde 20. Gazeteci, elde ettiği bilgileri doğrulatmak için çaba göstermelidir.

Madde 21. Gazeteci, kişi ve kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde aşağılayan, hakaret içeren ifadeler kulllanmamalıdır.

Madde 22. Özel yaşamın gizliliği esastır. Üstün bir kamu yararı olmadıkça veya kişinin rızası alınmadıkça özel yaşamın gizliliğini ihlâl eden habercilik yapılmamalıdır.

Madde 23. Gazeteci, gizlilik sözü verdiği haber kaynağını açıklamamalıdır. Kaynağın kamuoyunu açıkça yanılttığı durumlarda gizlilik ortadan kalkar.

Madde 25. Haberde, konuşmalardan ve demeçlerden yapılan alıntılarda bağlam saptırılmamalıdır.

Madde 29. Gazeteci, bir haberin yayımlanması veya yayımlanmaması karşılığında maddi veya manevi çıkar peşinde koşmamalıdır.

Değerli okurlarım, Genel Yayın Yönetmenimiz Sayın Atilla Öksüz uzun zamandır tanıdığım, basın ahlakı konusunda yüksek hassasiyetleri olan ve yorulmak bilmez Zonguldak Savaşçısıdır (Bu tanımı ilk defa Prof.Dr. Ahmet Ercan’dan duymuştum). Kendisinin duyarlı haberciliği sayesinde Zonguldak önemli kazanımlar elde etmiştir. Mithatpaşa Tünelleri’nin hayata geçirilebilmesinde, kentimizdeki kirli sanayi yoğunlaşmasına karşı çevre bilincinin oluşmasında başrollerde bulunmuştur. Hala kentin gelişimi için yoğun bir çaba içerisindedir. Kendisi ile her konuda anlaşamasak da (Fevkani Köprüsü gibi J) habercilik anlayışına duyduğum saygı nedeniyle 2 yılı aşkın bir süredir Elmas 67’de sizlerle 25 yıllık mesleki ve 50 yıllık hayat deneyimlerimi paylaşmaktan mutluluk duydum. Hiç kimseyi hedef almadan ülke ve kent gündemiyle ilgili görüş ve önerilerimi sunmaya gayret ettim. Bununla birlikte son birkaç haftadır yazarlık yapmış olduğum gazetede, mensubu olduğum üniversiteme yönelik birtakım haberler çıkmaktadır. Bu haberlerin doğruluğu ya da maksadının ne olduğu kamuoyunun takdiridir. Kamuoyunun takdiri ne olursa olsun, böylesi bir ortamda gazetemdeki yazılara bir süre ara vermenin etik bakımdan uygun olacağına karar vermiş bulunmaktayım. Burada veya başka bir platformda en kısa sürede tekrar birlikte olabilmek dileğiyle hoşçakalın.

Yorumlar (5)
Mehmet 1 yıl önce
Bu ne üniversitenin hali. Her gün haber oluyor. Ne oldu bu üniversiteye.
Derya 1 yıl önce
Genel sekreter neden yediklerinin hesabını ödemiyor. Kendi yediği gibi çocukları da yiyor bedava. Üniversite genel sekretere mi çalışıyor. Devletin parasını yemek günah değil mi. Bir de ihl mezunu olacak. Bir gün fitil fitil burnundan gelecektir. Rektör neden müdahale etmiyor. Genel sekreter kim oluyor. Dokunulmazlığı mı var. Herkes parası ile yerken o nasıl bedava yiyor. Devletin arabası ile özel işlerinde. Üniversiteye hiç faydası olmayacak mı hep yiyecek mi.
Sezai 1 yıl önce
Bedava yemesine engel olanları gönderdi 4 kişiyi konuk evinden sürdürdü.
Tebrikler 1 yıl önce
Duruşunuzdan dolayı tebrik ediyorum Hakan hocam
Elmas67 de gayet iyi bilmektedir ki bu haberlerin nedeni ahlaksız davranışları nedeniyle işten çıkarılan, gazeteci de olduğunu iddaa eden (bence gazeteci sıfatı taşıyan kişileri de lekeleyen) kişinin işten çıkarılmasının acısını bu şekilde almaya çalışmasıdır
Bu yorumumu yayınlayamayacaklarını bilsem de yazmak istedim
Selam ve saygılarımla
Yaşar 1 yıl önce
Üniversite basın açıklaması yapmış. Özrü kabahatinden büyük. Asistanlara ücret ödenmeyeceğini doğruluyorlar. Bakın neden ödenmeyecekmiş. Sgk ile yapılmış olan protokol sonucu olağan dışı kesinti bahanesi. Sgk olağan dışı kesinti yapmaz. Bu kesinti protokolün yapıldığı zamandan bellidir. Olağan dışı olan neymiş. Protokolde neye imza atıldıysa ona göre işlem yapılıyor. Sgk ya olağan dışı diye suç atmakla bu sorumluluktan kurtulamazlar. Üniversitenin geldiği günlere bakın. Böyle zamanlarda yaşanacakmış demekki.
6
parçalı az bulutlu
Puan Durumu
Takımlar O P
1. MANİSA FUTBOL KULÜBÜ 18 48
2. HEKİMOĞLU TRABZON 18 37
3. ANAGOLD 24ERZİNCANSPOR 18 36
4. SARIYER 18 35
5. UŞAK SPOR A.Ş. 18 33
6. KOCAELİSPOR 18 32
7. AMED SPORTİF FAALİYETLER 18 28
8. AFJET AFYONSPOR 18 27
9. ÇORUM FK 18 26
10. ANKARA DEMİRSPOR 18 25
11. KAHRAMANMARAŞSPOR A.Ş. 18 23
12. SANCAKTEPE FUTBOL KULÜBÜ A.Ş. 18 22
13. İNEGÖLSPOR 18 18
14. ZONGULDAK KÖMÜRSPOR A.Ş. 18 17
15. ERGENE VELİMEŞE SPOR 18 14
16. NİĞDE ANADOLU FK 18 13
17. HACETTEPE SPOR 18 9
18. GÜMÜŞHANESPOR 18 9
19. ŞANLIURFASPOR 18 5
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12