Yeni çarşı...

Yeni çarşı...

Elmalık;
Üzülmez ve Çaydamar derelerinin birleştiği noktadan deniz istikametine aktığı kolun kuzey-doğu tarafında kalan araziden bahsediyoruz, Elmalık arazisi üzerine kurulan Yeni Çarşı”dan…

Adı “Yeni Çarşı” ancak, Zonguldak’ın en eski çarşısı, ilk çarşısı da diyebiliriz…

İlk Belediyecilik ve kurumsallaşma 1899 yılından sonra bu bölgede başladı. Yönetimin de konuşlandığı ilk bölge burasıdır. İlk ismini, adını araziye yayılmış elma ağaçlarından alan “Elmalık”. 1900 başlarına kadar yerel halkın yaşadığı bataklık, sazlık ve dere yataklarının bulunduğu bölgede elma ağaçlarının olduğu, hayvan otlatıldığı bir arazidir...

1930’lu yıllara kadar, önce Belediye sonra da Vali Konağının yapılacağı yer seçiminde alanın uygun görülmesi, şehrin ticaretinin ve bürokrasisinin bu merkez çevresinde oluşmasında etken olmuştur. 1930’lu yıllardan sonra Ankara Köprüsü ve Ankara Caddesi üzerinden başkentte bağlanan kara yolunun bölgeden geçme zorunluluğu ve yine Tren istasyonuna yakınlığı, bölgenin gelişmesinde önem arz eder.

Yeni Çarşı; sanayi ve alışveriş merkezi olma yanında, şehrin ilk İtfaiye ve kurtarma teşkilatı, pazar yeri, şehir hamamı, şehir meydanı, ilk şehir parkı ve anıtının da kurulduğu adrestir… Atatürk’ün 1931 yılında yaptığı Zonguldak ziyaretinde halka hitabı da yine bu bölgede gerçekleşmiştir…

1940 başlarında madenler devletleştirilince bölge Ereğli Kömürleri İşletmesi (EKİ) ye geçti. EKİ Yeni maden makineleri fabrikasını 1950 başlarında kurana kadar madenlerde kullandığı araç gereçlerin tamir bakımı burada yapıldı. Eski atölyenin olduğu alan önce metruk hale bırakıldı sonradan bu alana 1970 başlarında ‘Tekel Binası’ yapıldı.
(Bu paragraf yerel tarihçi Kadir Tuncer’den alıntıdır)

Fransızların 1900 başlarında yaptığı atölyeden günümüze sadece ‘İdare binası’ kaldı. EKİ yeni maden makineleri fabrikasına geçtikten sonra bu bina 90’lı yıllara kadar Türkiye Taş Kömürleri işletmesinin (EKİ/TTK) “Sivil Savunma Sekreterliği “ hizmet binası olarak kullanıldı.
Binada şimdi birçok işyeri var. Yüz yıldan daha eski olan bu binanın aslında Kültür Bakanlığınca korunma altına alınması gerek.

Asma minibüs durakları-Ankara köprübaşı ve Üzülmez deresi ile Çaydamar deresinin birleşip denize tek kol aktığı saha 1933’de ‘Uzun Mehmet Parkı” olarak hizmete açıldı. Zonguldak’ın ilk parkı olma özelliğine sahip olan bu parka, kaidesiyle birlikte 6 metre ve 500 kilo pirinçten dökülen madenci feneri konuldu. 1956 da Fevkani köprü çalışması yapılana kadar fener buradaki parkta duruyordu. Kimilerine göre bu fener kayboldu kimilerine göre ise, şimdi Endüstri Meslek Lisesi giriş kapısı önünde sergileniyor.

Görüntünün olası içeriği: açık hava

Alıntı: Yüksel Yıldırım
Zonguldak Nostalji

ELMAS TV

Güncelleme Tarihi: 28 Şubat 2019, 14:16
YORUM EKLE
SIRADAKİ HABER